Həyat sığortası növləri: 2026-cı ildə gələcəyinizi necə qorumalı?

Sığortaya ödədiyiniz hər 100 manatın 66 manatdan çoxunun birbaşa müştərilərə geri ödənildiyini bilirdiniz? Bir çoxları həyat sığortasını sadəcə əlavə xərc hesab etsə də, 2026-cı ilin iqtisadi reallıqları bunun tam əksini sübut edir. Bu gün fərqli həyat sığortası növləri arasından düzgün seçim etmək həm ailənizin gələcəyini qorumaq, həm də dövlətin təqdim etdiyi ciddi vergi üstünlüklərindən yararlanmaq deməkdir.

Razıyıq, sığorta müqavilələrindəki mürəkkəb terminlər və gizli şərtlər qorxusu sizi tərəddüddə qoya bilər. Bəlkə də qiymətlərin əlçatmaz olduğunu və ya hansı növün hansı riski əhatə etdiyini anlamadığınızı düşünürsünüz. Amma İnsure.az olaraq bu mürəkkəb görünən prosesi sizin üçün tamamilə sadələşdiririk. Bu bələdçi ilə Azərbaycan sığorta bazarındakı təklifləri müqayisə edəcək və maliyyə vəziyyətinizə ən uyğun paketi saniyələr içində seçəcəksiniz. Yazıda 2025-ci ildən qüvvəyə minən yeni vergi güzəştləri, yığım əsaslı sığortanın bank depozitlərinə necə rəqib olduğu və sürətli onlayn rəsmiləşdirmə barədə axtardığınız bütün cavabları tapacaqsınız. Gələcəyinizi təsadüflərə buraxmayın, çünki doğru məlumatla ən etibarlı müdafiəni qurmaq artıq çox asandır.

Həyat sığortası nədir və 2026-cı ildə niyə vacibdir?

Həyat sığortası dedikdə çoxumuzun ağlına yalnız bədbəxt hadisələr gəlir. Lakin 2026-cı ilin iqtisadi reallıqları bu yanaşmanı tamamilə dəyişib. İndi bu xidmət həm risklərdən qorunma, həm də gəlirli investisiya alətidir. Müxtəlif həyat sığortası növləri sayəsində siz həm bu günü sığortalayır, həm də gələcək üçün ciddi maliyyə kapitalı toplayırsınız. Onu sadəcə bir müqavilə deyil, ailənizi gözlənilməz fırtınalardan qoruyan maliyyə təhlükəsizlik yastığı kimi düşünün.

Azərbaycan sığorta bazarında 2026-cı ilin əsas trendi rəqəmsallaşma və fərdiləşdirilmiş paketlərdir. Artıq sığorta şirkətləri standart təkliflərdən uzaqlaşaraq müştərinin həyat tərzinə uyğun həllər təqdim edir. Bazarın etibarlılığını göstərən ən vacib rəqəmlərdən biri 2024-cü ilin statistikasıdır. Həmin il yığılan hər 100 manat sığorta haqqının 66.6 manatı birbaşa müştərilərə ödəniş şəklində geri dönüb. Bu göstərici sistemin nə dərəcədə aktiv və şəffaf işlədiyinin sübutudur. Gənc yaşda sığorta polisi almaq isə ən ağıllı maliyyə gedişidir. Çünki yaş artdıqca risklər yüksəlir və sığorta haqları bahalaşır. Erkən yaşda başlamaq həm aşağı ödəniş, həm də daha uzunmüddətli yığım deməkdir.

Həyat sığortası kimlər üçün mütləqdir?

Ailənin əsas gəlirini təmin edən şəxslər üçün bu sığorta növü müzakirə olunmazdır. Gözlənilməz vəziyyətdə ailənizin həyat standartlarının düşməməsi üçün bu qorunma vacibdir. Xüsusilə ipoteka və ya digər iri kredit öhdəlikləri olanlar üçün həyat sığortası həm bankın tələbi, həm də borcun ailə üzvlərinin çiyninə qalmaması üçün bir qalxandır. Övladlarının təhsili üçün indidən pul biriktirmək istəyən valideynlər də yığım əsaslı həyat sığortası növləri arasından seçim edərək gələcəyi zəmanət altına alırlar.

Sığorta polisi maliyyə planlamasının bir hissəsi kimi

Sığorta sadəcə xərc deyil, büdcənizi inflyasiyadan və gözlənilməz tibbi xərclərdən qoruyan bir mexanizmdir. 2025-ci ilin yanvarından etibarən qeyri-dövlət sektoru işçiləri üçün tətbiq edilən vergi güzəştləri bu sahəni daha da cəlbedici edib. 3 ildən az olmayan müddətə bağlanan müqavilələrdə sığorta haqları 50 faizədək gəlir vergisindən azad edilir. Bu o deməkdir ki, dövlət sizin gələcəyiniz üçün etdiyiniz yığımları birbaşa dəstəkləyir. həyat sığortası haqqında ətraflı məlumat araşdırdıqda görürük ki, bu praktika qlobal səviyyədə ən effektiv maliyyə alətlərindən biri hesab olunur. Sığorta ödənişləri inflyasiya şəraitində belə müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq dəyərini saxlayır və sizin maliyyə müstəqilliyinizi təmin edir.

Həyat sığortası növləri: Hansı paket sizin üçün uyğundur?

Sığorta bazarına nəzər saldıqda seçim çoxluğu sizi çaşdıra bilər. Əslində, bütün həyat sığortası növləri iki əsas hədəfə fokuslanır: maliyyə itkilərindən qorunmaq və ya gələcək üçün kapital toplamaq. Hansı paketin sizə uyğun olduğunu müəyyən etmək üçün ilk növbədə məqsədinizi dəqiqləşdirməlisiniz. Ailəniz üçün sadə bir müdafiə qalxanı istəyirsiniz, yoxsa sığortanı gəlirli bir investisiya alətinə çevirmək niyyətindəsiniz?

Müddətli həyat sığortası (Term Life) ən sadə və büdcə dostu seçimdir. Bu növ yalnız müəyyən bir zaman kəsiyində (məsələn, 5 və ya 10 il) baş verə biləcək riskləri əhatə edir. Burada yığım komponenti yoxdur. Müqavilə müddəti bitdikdə hadisə baş verməyibsə, ödəniş edilmir. Lakin bu növ ən az sığorta haqqı ilə ən yüksək təminatı almağa imkan verir. Beynəlxalq təcrübədə həyat sığortasının əsasları barədə danışılarkən, məhz bu növ təməl qorunma vasitəsi kimi tövsiyə olunur.

Kritik xəstəliklərdən sığorta isə sağlamlıqla bağlı ən ağır ssenarilərə qarşı maliyyə dəstəyidir. Xərçəng, infarkt və ya insult kimi diaqnozlar qoyulduqda, sığorta şirkəti sizə birdəfəlik iri məbləğdə ödəniş edir. Bu pulu müalicə xərcləri, reabilitasiya və ya işləyə bilmədiyiniz müddətdə ailənin saxlanılması üçün istifadə edə bilərsiniz. Hansı növün ehtiyaclarınıza tam cavab verdiyini anlamaq üçün həyat sığortası bölməmizdəki fərqli təklifləri müqayisə etməyiniz kifayətdir.

Həyatın yaşam sığortası: Vergi güzəştləri ilə qazan

Azərbaycan qanunvericiliyində 2025-ci ilin yanvarından tətbiq edilən yeniliklər yığım sığortasını bank depozitlərinə ən güclü rəqib edib. Qeyri-dövlət sektoru işçisi olaraq gəlirinizin 50 faizinə qədər hissəsini sığortaya yönəltdikdə, həmin məbləğdən gəlir vergisi tutulmur. Müqavilə müddəti 3 ildən çox olduqda, müddətin sonunda topladığınız məbləğ və üzərinə gələn faiz gəlirləri tamamilə vergisiz şəkildə sizə ödənilir. Bu, həm ailənizin sığortalanması, həm də vəsaitinizin inflyasiyadan qorunaraq artması deməkdir.

Kredit həyat sığortası: İpoteka sahiblərinin bilməli olduğu məqamlar

İpoteka və ya iri məbləğli kredit götürərkən banklar həyat sığortasını mütləq tələb edir. Bu sığorta növü borcun ailə üzvlərinin üzərinə yük kimi düşməsinin qarşısını alır. Burada sığorta məbləği kredit borcuna mütənasib olaraq hər il azalır. Bu isə o deməkdir ki, borcunuz azaldıqca sığorta üçün ödədiyiniz illik haqq da aşağı düşür. Bankın tələbi olsa da, bu növ əslində borcalanın ən böyük maliyyə güvəncidir. Müxtəlif həyat sığortası növləri arasında kredit sığortası həm də kredit tarixçənizin etibarlılığını artırır.

İcbari vs. Könüllü həyat sığortası: Arasındakı fərqlər

Çox vaxt insanlar iş yerində sığortalandıqlarını düşünərək əlavə polisə ehtiyac duymurlar. Lakin icbari və könüllü sığorta tamamilə fərqli məqsədlərə xidmət edir. İcbari sığorta dövlətin qoyduğu bir tələbdir və sizi yalnız iş prosesi ilə bağlı risklərdən qoruyur. Könüllü sığorta isə sizin şəxsi seçiminidir və həyatınızın hər anını əhatə edə bilər. Azərbaycanda mövcud olan həyat sığortası növləri arasında bu iki istiqaməti düzgün balanslaşdırmaq tam maliyyə müstəqilliyi üçün vacibdir.

Hər iki növün eyni anda olması nəinki mümkündür, həm də olduqca üstün bir vəziyyətdir. İcbari sığorta iş qəzası zamanı kompensasiya ödəyərkən, könüllü sığorta ailəniz üçün əlavə kapital və yığım imkanı yaradır. Bu iki növ birlikdə sizin üçün keçilməz bir müdafiə zirehi formalaşdırır. həyat sığortasını anlamaq və riskləri düzgün bölüşdürmək üçün aşağıdakı müqayisə cədvəlinə diqqət yetirin:

Xüsusiyyət	İcbari Həyat Sığortası	Könüllü Həyat Sığortası
Ödənişi kim edir?	İşəgötürən	Sığortalı (siz özünüz)
Nəyi əhatə edir?	İş qəzaları və peşə xəstəlikləri	Ölüm, yaşam, kritik xəstəliklər
Müddət	İş müqaviləsi müddətində	Seçilən müddət (məs. 3-20 il)
Əhatə vaxtı	Yalnız iş saatları və işlə bağlı anlar	24/7, dünyanın hər yerində

İşəgötürənin öhdəlikləri və sizin hüquqlarınız

Qanunvericiliyə əsasən, hər bir işəgötürən öz işçilərini istehsalatda bədbəxt hadisələrdən sığortalamalıdır. Tariflər risk dərəcəsinə görə dəyişir. Məsələn, ofis işçiləri üçün dərəcə 0.2 faiz ilə 0.5 faiz arasındadırsa, daha təhlükəli sahələrdə bu rəqəm 2.0 faizədək yüksələ bilər. Sığortalanıb-sığortalanmadığınızı yoxlamaq üçün Mərkəzi Bankın elektron reyestrinə və ya "e-sosial" portalına daxil olaraq sığorta şəhadətnamənizin statusunu saniyələr içində öyrənə bilərsiniz. Bu, sizin ən təməl hüququnuzdur.

Könüllü sığortanın gətirdiyi əlavə üstünlüklər

Könüllü həyat sığortası növləri sizə iş yerindən və coğrafi məkandan asılı olmayan azadlıq verir. İstər məzuniyyətdə, istərsə də evdə olun, sığorta təminatı sizi hər yerdə izləyir. Siz sığorta məbləğini öz ehtiyaclarınıza görə tənzimləyə, hətta ailə üzvlərinizi də eyni paketə daxil edə bilərsiniz. Bu yanaşma gözlənilməz hadisələr zamanı maliyyə yükünü minimuma endirir və sizə peşəkar bir arxayınlıq bəxş edir. Unutmayın ki, icbari sığorta bir vəzifədirsə, könüllü sığorta gələcəyinizə verilən dəyərdir.

Həyat sığortası seçərkən nələrə diqqət etməli? (Yoxlama siyahısı)

Sığorta müqaviləsi imzalamaq sadəcə kağız üzərinə qol çəkmək deyil. Bu, gələcəyiniz üçün verdiyiniz ən ciddi maliyyə qərarlarından biridir. Bazardakı müxtəlif həyat sığortası növləri arasından seçim edərkən çox vaxt yalnız qiymətə fokuslanırıq. Lakin sığorta şirkətinin reytinqi və ödəniş tarixçəsi qiymətdən daha vacibdir. Şirkətin müştərilərinə qarşı nə dərəcədə dürüst olduğunu onun ödəniş nisbətindən anlamaq olar. Əvvəlki bölmələrdə qeyd etdiyimiz 66.6 faizlik ümumi bazar ödəniş göstəricisi müsbət siqnal olsa da, hər bir şirkətin öz fərdi statistikası var. Onları araşdırmadan qərar verməyin.

Müqavilənin əhatə dairəsini, xüsusən də istisnalar bölməsini diqqətlə oxumaq lazımdır. Hansı halların sığorta hadisəsi sayılmadığını bilmək sizi gələcəkdəki məyusluqdan qoruyacaq. Həmçinin, sığorta haqqının (premium) büdcənizə uyğunluğunu yoxlayın. Bu, bir aylıq deyil, uzunmüddətli öhdəlikdir. Ödənişləri davamlı edə biləcəyinizə əmin olmalısınız. Benefisiarların, yəni ödənişi alacaq şəxslərin düzgün təyin edilməsi də vacib məqamdır. Həyat şəraitiniz dəyişdikcə (evlilik, övladın doğulması və s.) bu siyahını yeniləməyi unutmayın.

Müqavilə bağlamazdan əvvəl soruşmalı olduğunuz 3 sual

Dəqiqlik hər şeydir. Müqaviləni imzalamazdan əvvəl bu üç suala mütləq cavab tapın: 1. Hansı hallar sığorta təminatına daxil deyil? Bəzi riskli hobilər və ya mövcud xroniki xəstəliklər ödənişdən imtinaya səbəb ola bilər. 2. Müqaviləni vaxtından əvvəl ləğv etdikdə nə baş verir? Xüsusilə yığım sığortasında "geri alma məbləği" (surrender value) fərqli ola bilər. 3. Hadisə zamanı sığorta ödənişi prosesi nə qədər vaxt aparır? Sənədlərin toplanması və qərarın verilməsi müddəti şəffaf olmalıdır.

Qiymət və Keyfiyyət: Ən ucuz sığorta hər zaman yaxşıdır?

Ucuz paketlər ilk baxışda cəlbedici görünə bilər. Lakin onların arxasında çox aşağı ödəniş limitləri və ya ağır istisnalar gizlənə bilər. Məsələn, çox ucuz bir polis yalnız çox nadir halları əhatə edə bilər ki, bu da onu faktiki olaraq faydasız edir. Sığorta polisini onlayn alarkən yalnız qiymətə deyil, təqdim olunan real müdafiəyə fokuslanın. Məsləhətimiz budur ki, Həyat sığortası növləri bələdçimizdəki meyarları tətbiq edərək təklifləri müqayisəli şəkildə dəyərləndirəsiniz.

Səhv seçim etməmək və ən etibarlı şirkətlərdən təklif almaq üçün vaxt itirməyin. İndi insure.az vasitəsilə həyat sığortası təkliflərini müqayisə edin və özünüzə ən uyğun olanı saniyələr içində tapın.

Onlayn həyat sığortası: insure.az ilə sürətli və şəffaf seçim

2026-cı ildə sığorta almaq üçün sığorta şirkətlərinin ofislərini bir-bir gəzmək, saatlarla növbədə gözləmək artıq keçmişdə qalıb. Müasir rəqəmsal mühit bizə hər şeyi bir kliklə, evdən çıxmadan həll etmək imkanı verir. insure.az platforması məhz bu ehtiyacdan yaranaraq mürəkkəb görünən sığorta dünyasını sizin üçün sadələşdirir. Müxtəlif həyat sığortası növləri arasında seçim edərkən ən vacib amil şəffaflıqdır. Biz bu şəffaflığı texnologiyanın gücü ilə təmin edirik.

Platformamızda Azərbaycanın 10-dan çox nüfuzlu sığorta şirkətinin təkliflərini eyni anda müqayisə edə bilərsiniz. Bu, sizə həm qiymətləri, həm də təqminatları obyektiv şəkildə dəyərləndirmək şansı verir. Artıq kağız sənədləşməsi ilə vaxt itirməyəcəksiniz. Elektron polisinizi saniyələr içində əldə etmək mümkündür. 24/7 dəstək xidmətimiz isə hər bir addımda suallarınızı cavablandırmağa və sizə bələdçilik etməyə hazırdır. Bizim məqsədimiz sizi sığorta agentlərinin subyektiv rəylərindən azad edib, ən doğru qərarı verməyinizə kömək etməkdir.

Bizim platformada şəffaflıq sadəcə bir söz deyil. Hər bir şirkətin təklifini araşdırarkən, onların hansı riskləri sığortaladığını və hansı hallarda ödəniş etməyəcəyini açıq şəkildə görürsünüz. Bu, sığorta bazarında bəzən rast gəlinən gizli şərtləri və xırda şriftli qeydləri aradan qaldırır. Beləliklə, siz həyat sığortası növləri arasından ən dürüst olanını seçdiyinizə tam əmin olursunuz. Texnologiya sayəsində bütün proses sığortalı üçün tamamilə aydın və idarəolunandır.

Rəqəmsal sığorta portalı: Vaxtınıza və pulunuza qənaət

Ofislərə getmədən və tıxaclarda vaxt itirmədən sığorta almaq artıq lüks deyil, zərurətdir. insure.az vasitəsilə siz həm vaxtınıza, həm də büdcənizə qənaət edirsiniz. Şəxsi kabinetiniz vasitəsilə polislərinizi idarə edə, müddəti bitməkdə olanları asanlıqla yeniləyə bilərsiniz. Bu texnoloji keçidin sığorta bazarına gətirdiyi digər faydalar və gələcək trendlər barədə rəqəmsal sığorta portalı məqaləmizdə ətraflı bəhs etmişik.

insure.az-da sığorta rəsmiləşdirmə addımları

Proses olduqca sürətli və məntiqlidir. İlk olaraq məlumatlarınızı daxil edirsiniz və sistem sizə fərdi təkliflər siyahısını təqdim edir. Daha sonra sığorta şirkətlərinin reytinqlərini və qiymətlərini yan-yana qoyaraq müqayisə edirsiniz. Seçiminizi etdikdən sonra onlayn ödəniş həyata keçirilir və elektron sığorta şəhadətnaməsi dərhal e-poçtunuza göndərilir. Gələcəyinizi təsadüflərə buraxmayın. Bu gün düzgün addım atın və ailənizi qoruyun. Sığorta təklifi al və rəqəmsal sığortanın rahatlığını elə indi kəşf et!

Gələcəyinizi bu gün zəmanət altına alın

2026-cı ilin maliyyə dünyasında sığorta artıq bir seçim deyil, məsuliyyətli həyat tərzinin tərkib hissəsidir. İstər vergi güzəştlərindən yararlanmaq üçün yığım sığortasını seçin, istərsə də ailənizi qorumaq üçün müddətli paketləri; əsas məqsəd sabahınızı təsadüflərə buraxmamaqdır. Yazımızda araşdırdığımız fərqli həyat sığortası növləri sizə həm bu günün peşəkar arxayınlığını, həm də gələcəyin maddi təhlükəsizliyini təmin edir.

Azərbaycanın ilk müstəqil sığorta aqreqatoru olaraq mürəkkəb prosesləri sizin üçün tamamilə sadələşdirdik. Platformamızda 10-dan çox sığorta şirkətindən real vaxtda təkliflər ala və saniyələr ərzində rəqəmsal sənədləşməni tamamlaya bilərsiniz. Artıq ofis növbələrində vaxt itirməyə və gizli şərtlərdən narahat olmağa ehtiyac yoxdur. Şəffaf müqayisə və sürətli icra ilə maliyyə azadlığınıza doğru ilk addımı atın.

Bütün həyat sığortası növlərini müqayisə et və onlayn al. Gələcəyiniz sizin ən böyük kapitalınızdır, onu etibarlı əllərə əmanət edin.

Tez-tez verilən suallar

Həyat sığortası neçə yaşdan etibarən alına bilər?

Həyat sığortası polisləri adətən 18 yaşdan etibarən fərdi şəkildə rəsmiləşdirilə bilər. Lakin bəzi yığım əsaslı həyat sığortası növləri valideynlər tərəfindən övladları üçün doğulduğu gündən etibarən alına bilər ki, bu da uşaqların gələcək təhsil xərcləri üçün kapital toplamağa imkan verir. Ümumi yaş həddi şirkətlərə görə dəyişsə də, əksər hallarda 65 və ya 70 yaşa qədər müqavilə bağlamaq mümkündür.

Sığorta haqqı hansı amillərdən asılı olaraq dəyişir?

Sığorta haqqının məbləği əsasən sizin yaşınız, sağlamlıq vəziyyətiniz, peşənizin risk dərəcəsi və seçdiyiniz təminat məbləğindən asılıdır. Məsələn, siqaret çəkən və ya yüksək riskli sahədə çalışan şəxslər üçün ödənişlər bir qədər yüksək ola bilər. Gənc yaşda sığortalanmaq isə ən aşağı tariflərdən yararlanmağa imkan verir, çünki yaş artdıqca sığorta riskləri də yüksəlir.

Xroniki xəstəliyi olan şəxslər həyat sığortası ala bilərmi?

Bəli, xroniki xəstəliyi olan şəxslər də sığortalana bilər, lakin bu zaman şirkətlər əlavə tibbi müayinə tələb edə bilər. Mövcud xəstəlik sığorta haqqının artmasına və ya həmin xəstəliklə bağlı risklərin müqavilədən istisna edilməsinə səbəb ola bilər. Hər bir hal sığorta şirkətinin anderraytinq komandası tərəfindən fərdi şəkildə qiymətləndirilir və ən uyğun şərtlər təklif olunur.

Sığorta hadisəsi baş verdikdə ödəniş nə qədər müddətə həyata keçirilir?

Sığorta ödənişi tələb olunan bütün sənədlər şirkətə təqdim edildikdən sonra adətən 7-15 iş günü ərzində həyata keçirilir. Müddət hadisənin mürəkkəbliyindən və əlavə araşdırma tələb edib-etməməsindən asılı olaraq dəyişə bilər. Şəffaf və sürətli proses üçün sənədlərin tam, həmçinin vaxtında sığortaçıya verilməsi ən vacib şərtdir.

Həyat sığortası müqaviləsini istənilən vaxt ləğv etmək mümkündürmü?

Bəli, müqaviləni istənilən vaxt ləğv etmək hüququnuz var, lakin yığım sığortasında ilk 1-2 ildə ləğv etmək maliyyə itkisinə səbəb ola bilər. "Geri alma məbləği" müqavilənin neçənci ilində olduğunuza görə hesablanır və illər keçdikcə bu məbləğ artır. Müddətli sığortalarda isə ləğv zamanı adətən əvvəlcədən ödənilmiş sığorta haqları geri qaytarılmır.

Yığım sığortasında vergi güzəşti necə hesablanır?

Qeyri-dövlət sektoru işçiləri üçün gəlirin 50 faizinə qədər hissəsi sığortaya yönəldildikdə həmin məbləğ gəlir vergisindən azad edilir. Bu güzəşt 3 ildən az olmayan müddətə bağlanan müqavilələrə şamil olunur. Beləliklə, siz həm gələcək üçün pul toplayır, həm də hər ay əmək haqqınızdan tutulan vergi ödənişlərinə qanuni şəkildə qənaət edirsiniz.

insure.az vasitəsilə alınan sığorta polisləri etibarlıdırmı?

Bəli, insure.az Azərbaycanın ilk müstəqil sığorta aqreqatorudur və yalnız Mərkəzi Bank tərəfindən lisenziya almış rəsmi sığorta şirkətləri ilə əməkdaşlıq edir. Platformamız üzərindən fərqli həyat sığortası növləri üçün alınan hər bir elektron polis hüquqi qüvvəyə malikdir. Bütün polislər dərhal sığorta şirkətinin mərkəzi bazasında qeydiyyata alınır və təminatınız dərhal aktivləşir.

Bədbəxt hadisə zamanı ilk olaraq hara müraciət edilməlidir?

Hadisə baş verdikdə ilk növbədə sığorta şəhadətnamənizdə qeyd olunan sığorta şirkətinin qaynar xətt nömrəsinə zəng etməlisiniz. Şirkətin nümayəndəsi sizə hansı sənədləri toplamaq və növbəti addımları necə atmaq barədə peşəkar təlimat verəcək. Həmçinin insure.az dəstək komandası da sənədləşmə prosesində sizə məsləhət vermək üçün hər zaman əlçatandır.