Dayanacaqda dəyən zərər üzrə sığorta ödənişi necə alınır

Dayanacaqda avtomobilə dəyən zərərin qarşılanması sığorta müqaviləsindəki təminatlardan asılıdır. Dayanacaqda dəyən zərər üzrə sığorta ödənişi yalnız hadisə müqavilədə nəzərdə tutulan riskə uyğun gəldikdə və tələb olunan qaydada bildirildikdə mümkündür. Buna görə ödənişin məbləğini və şərtlərini müqavilə müəyyən edir.

Park edilmiş avtomobildə zərər aşkar etmək narahatlıq yarada bilər. Hadisəni necə bildirmək, hansı sənədləri hazırlamaq və təminatın hansı hallarda məhdudlaşdığını bilmək növbəti addımları asanlaşdırır. Bu yazıda sığorta hadisəsi barədə məlumat vermə qaydasını, ödəniş üçün tələb oluna bilən sənədləri və imtina əsaslarını izah edirik.

Həmçinin azadolma məbləğinin ödənişə necə təsir etdiyini və hansı hallarda zərərin təminata düşməyə biləcəyini açıqlayırıq. Beləliklə, hadisədən sonra nə etməli olduğunuzu və sənədləri təqdim edərkən nələrə diqqət yetirməli olduğunuzu müəyyənləşdirmək asanlaşacaq.

Sığorta hadisəsi barədə məlumatlandırma

Sığorta hadisəsi sığorta müqaviləsində müəyyən edilən riskin faktiki baş verməsidir. Dayanacaqda avtomobilə dəyən zərər üzrə müraciət edərkən əvvəlcə müqavilədə hansı risklərin təminata daxil olduğunu müəyyənləşdirin. Fiziki şəxslərə təqdim edilən avtomobillərin tam sığortası qaydaları Maliyyə Nazirliyinin Kollegiyasının Q-20 nömrəli qərarı ilə 23 sentyabr 2014-cü ildə təsdiq edilib.

Ödəniş üçün müraciət etmək istəyirsinizsə, hadisə barədə sığortaçıya məlumat verin və müqavilədə göstərilən qaydaya əməl edin. Tam avtomobil sığortasının müddəti müqavilə ilə müəyyən olunur. Müraciət müddəti və bildiriş üsulu ilə bağlı müqavilənin şərtlərinə baxın.

Park edilmiş avtomobildə zərər aşkar etdikdə, hadisənin səbəbini bacardığınız qədər aydın qeydə alın. Məsələn, zədə başqa avtomobilin toxunması, naməlum şəxsin hərəkəti və ya partlayış nəticəsində yarana bilər. Üçüncü şəxsin qanunazidd hərəkəti və partlayış qaydalarda sığorta riskləri kimi göstərilir. Müqavilədə bu risklərə aid təminatın olub-olmadığını nəzərə alın.

Fiziki şəxslər üçün tam avtomobil sığortası müqaviləsi yazılı formada bağlanır. Müraciət edərkən müqavilədəki məlumatlardan istifadə edin. Hadisənin yerini, zərəri nə vaxt aşkar etdiyinizi və görünən zədələri qeyd edin. Avtomobilin zədələnmiş hissələrini, ətrafı və dayanacağın yerini fotoşəkillərlə qeydə almaq hadisəni izah etməyə kömək edir. Təsvirinizdə müşahidə etdiyiniz faktları ehtimallardan ayırın.

1. Müqaviləni tapın. Мüraciət zamanı sığorta müqaviləsindəki məlumatlara söykənin.
2. Hadisəni qeydə alın. Zədənin fotosunu çəkin, yeri və aşkarlandığı vaxtı qeyd edin.
3. Sığortaçıya bildirin. Müqavilədə nəzərdə tutulan qaydadan istifadə edib hadisənin səbəbini təsvir edin.
4. Növbəti addımı izləyin. Мüraciətinizə dair yazışmaları və təqdim etdiyiniz məlumatları saxlayın.

Hadisəni bildirdikdən sonra sığortaçıya verdiyiniz məlumatların bir-birinə uyğun olduğunu yoxlayın. Məsələn, qeyd etdiyiniz yer fotoşəkillərdə görünən dayanacaqla uyğun olmalıdır. Qərar hadisənin səbəbi, müqavilədəki təminat və təqdim olunan məlumatlar əsasında verilir. Buna görə qeydləri ardıcıl aparın və müraciətinizin surətini saxlayın.

Sığorta təminatının məhdudiyyətləri

Sığorta istisnası müqavilə və qaydalara əsasən ödənişə daxil edilməyən zərərdir. Avtomobilin bazar qiymətinin azalması և алдагдсан ашиг нь, sığorta şəhadətnaməsində başqa hal göstərilməyibsə, adətən ödənilmir. Məsələn, təmir edilmiş avtomobilin sonradan daha ucuz satılmasına görə yaranan fərq ayrıca ödənilmir.

İcbari avtomobil sığortası dayanacaqda zərər görən şəxsin öz avtomobilinə dəymiş zərəri qarşılamır. Başqa avtomobilin vurduğu müəyyənləşərsə, zərərçəkənin əmlakına dəymiş zərər sürücünün məsuliyyəti üzrə qiymətləndirilir. Bu sığorta növləri fərqli riskləri əhatə edir. Öz avtomobilinizə dəyən zərər üçün müqavilədəki təminatları nəzərdən keçirin.

Azadolma məbləği müqavilədə nəzərdə tutula bilən və sığorta ödənişindən çıxılan məbləğdir. Şərtsiz azadolma hər sığorta hadisəsində zərərdən çıxılır. Məsələn, hesablanmış zərər azadolma məbləğindən yüksəkdirsə, ödəniş azadolma məbləği çıxıldıqdan sonra verilir. Şəhadətnamə üzrə ödənişlərin ümumi məbləği sığorta məbləğini aşa bilməz.

Vuran sürücü tapılmadıqda, onun məsuliyyəti üzrə ödəniş almaq üçün sürücünün və hadisənin müəyyənləşdirilməsi tələb olunur. Öz avtomobilinizə dəyən zərərə görə ödəniş Kasko müqaviləsində həmin riskin təminata daxil olmasından asılıdır. Dayanacaqda avtomobilin vurulması və sürücünün hadisə yerindən uzaqlaşması Kasko ilə qarşılanırmı? Müqavilədə üçüncü şəxsin qanunazidd hərəkəti təminata daxildirsə, belə hadisə ilə bağlı müraciət etmək mümkündür. İstisnalar və digər şərtlər də ödənişə təsir edir.

Şinlərin əyilməsi, deşilməsi, kəsilməsi və ya cırılması nəticəsində yaranan zərər, şəhadətnamədə başqa şərt yoxdursa, ödənilmir. Şüşə hissələrin zədələnməsi üçün isə qaydalarda azadolma tətbiq olunmur. Hər iki halda zərərin səbəbi və müqavilə şərtləri əhəmiyyət daşıyır.

• Ölkə sərhədlərindən kənarda və təbii fəlakət nəticəsində yaranan zərər genişləndirilmiş təminat kimi nəzərdə tutulur.
• Yükləmə və boşaltma, cinayət məqsədilə istifadə, yaxud сığorta ərazisindən kənarda istismar nəticəsində yaranan zərər müqavilədə başqa cür yazılmayıbsa təminata daxil deyil.
• Sığorta şəhadətnaməsindəki istisnaları və azadolma şərtini müqaviləni bağlayarkən diqqətlə oxuyun.

Dayanacaqda dəyən zərər üzrə sığorta seçərkən müqavilədəki riskləri müqayisə edin. Avtomobil sığortası təminatlarını nəzərdən keçirmək əhatə fərqlərini anlamağa kömək edir.

Sığorta ödənişi üçün tələb olunan sənədlər

Təsdiqedici sənəd hadisənin baş verdiyini və ya zərərin məbləğini göstərən məlumatdır. Ödəniş üçün tələb olunan sənədlər hadisənin növündən, təminatdan və zərərin qiymətləndirilməsindən asılıdır. Müraciət etməzdən əvvəl sənədləri hadisənin necə baş verdiyinə uyğun hazırlayın.

Yol-nəqliyyat hadisəsi ilə bağlı bölmə 1 və 2 əsasında ödəniş tələb edilirsə, sənədlərə yol-nəqliyyat hadisəsi barədə arayış, forma №4, daxildir. Dayanacaqda başqa avtomobilin vurması barədə müraciətdə arayış hadisənin rəsmi qeydini tamamlayır. İzahınızda hadisənin harada və nə vaxt baş verdiyini, zərərin necə yarandığını ardıcıllıqla yazın.

Zərərin məbləğini təsdiqləyən sənəd ödəniş üçün təqdim olunan sənədlərdən biridir. Məsələn, zədələnmiş bamperlə bağlı qiymətləndirmə sənədi zərərin həcmini göstərir. Sənədi təqdim edərkən zədənin fotolarını da əlavə edin. Qiymətləndirmə sənədi və fotolar zədənin hadisədə yaranan zərərlə uyğunluğunu aydın göstərməlidir.

Dayanacaq kamerasının görüntüsü hadisənin vaxtını və mümkün zərərvuranı müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər. Görüntüdə avtomobilin dövlət qeydiyyat nişanı və hadisənin gedişi seçilirsə, faylı müraciətə əlavə edin. Kamera görüntüsü tələb olunan rəsmi arayışı və zərərin məbləğini təsdiqləyən sənədi əvəz etmir.

Sağlamlığa zərər dəyməyən hadisə təsdiqedici sənəd tələb olunmayan hallardan biridir. Bu, müraciət üçün başqa sənədlərin də lazım olmadığı demək deyil. Məsələn, dayanacaqda avtomobilin kuzovunda cızıq yaranıbsa, zərərin məbləğini təsdiqləyən məlumat yenə vacib ola bilər.

1. Hadisə arayışını hazırlayın. Yol-nəqliyyat hadisəsi baş veribsə, forma №4-ü sənədlərə əlavə edin.
2. Зərəri əsaslandırın. Зərərin məbləğini təsdiqləyən sənədi və fotoları birlikdə təqdim edin.
3. Əlavə sübutları qoşun. Kamera görüntüsü varsa, onu hadisənin vaxtı və yeri barədə izahla əlavə edin.
4. Məlumatları tutuşdurun. Müraciətdəki tarix, hadisənin təsviri və zərər barədə məlumatların uyğunluğunu yoxlayın.

Sənədləri təqdim etməzdən əvvəl hər birinin hansı məlumatı təsdiqlədiyini aydınlaşdırın. Azərbaycan üzrə bölmə 1 və 2 əsasında sığorta ödənişi üçün tələb olunan sənədlərə yol-nəqliyyat hadisəsinə dair arayış (forma №4) daxildir; bu tələb 40.2.9 dəyəri ilə göstərilir. Arayışla yanaşı zərərin məbləğini təsdiqləyən sənədin də olması vacibdir. Azərbaycan Respublikasında bu sənəd təqdim edilməli sənədlər arasında 20.1.3 dəyəri ilə qeyd olunur.

Sağlamlığa zərər dəyməyən hadisə təsdiqedici sənəd tələb olunmayan hallardan biri kimi göstərilir; bunun istinadı 21.1.2-dir. Bu xüsusiyyət sənədləri uyğun seçmək üçün nəzərə alınmalıdır, lakin zərərin məbləğini təsdiqləyən sənədin əhəmiyyətini aradan qaldırmır. Müraciətə əlavə olunan məlumatların bir-birini tamamlaması hadisənin təsvirini, zədənin xarakterini və tələb edilən ödənişin əsasını daha anlaşıqlı edir. Buna görə sənədləri birlikdə yoxlayın və ziddiyyətli məlumat qalmadığından əmin olun.

Sığorta ödənişindən imtina əsasları

İmtina əsası müqavilə və qaydalarda göstərilən, sığorta ödənişinin verilməməsinə səbəb olan haldır. Dayanacaqda aşkar edilən zərər üzrə qərar hadisənin səbəbindən, sürücünün davranışından və təminat şərtlərindən asılıdır. Məsələn, zərər müqavilədəki riskə uyğun gəlmirsə, ödəniş üçün əsas yaranmaya bilər.

Sərxoş vəziyyətdə avtomobil idarə etmək ödənişdən imtina üçün ayrıca əsasdır. Qaydalara görə, sürücü alkoqol, narkotik və ya toksik sərxoşluq վիճակում olubsa, sığortaçı ödənişdən imtina edir. Bu əsas sürücünün hadisə vaxtındaki vəziyyətinə aiddir. Avtomobil dayanacaqda olarkən yaranan zərər qiymətləndirilərkən də hadisənin necə baş verdiyi nəzərə alınır.

Qəsdən törədilmiş hərəkət nəticəsində yaranan itki və ziyanlar, şəhadətnamədə başqa şərt yoxdursa, ödənilmir. Eyni qayda texniki baxışdan vaxtında keçməyən avtomobillə bağlı itki və ziyanlara da tətbiq olunur. Məsələn, baxış müddəti ötürülmüş avtomobildə yaranan zərərin səbəbi və sənədləri qiymətləndirilə bilər.

Sürücünün yol hərəkəti qaydаларын bilərəkdən pozması da imtina riski yaradır. Qaydaların 7.1.24-cü bəndində belə pozuntu nəticəsində yaranan itki və ziyanlar şəhadətnamədə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa ödənilməyən hallar sırasındadır. Buna görə dayanacaqda zərər aşkarlandıqda, məlumat verərkən hadisənin ardıcıllığını dəqiq təsvir edin. Зөрүүтэй tarix və ya səbəb araşdırmanı çətinləşdirə bilər.

Yükləmə və boşaltma zamanı yaranan zərər üzrə də müqavilənin məzmununa baxılır. Qaydalara görə, müqavilədə başqa cür nəzərdə tutulmayıbsa, bu hal təminata daxil deyil. Könüllü mülki məsuliyyət sığortasında yükləmə və boşaltma ilə bağlı məsuliyyət, mənəvi zərərin kompensasiyası və cəza xarakterli cərimələr ümumi istisnalardandır.

• Hadisənin səbəbini, baş vermə şəraitini və təqdim etdiyiniz sənədləri tutuşdurun.
• Сığorta şəhadətnaməsindəki xüsusi şərtləri müvafiq istisnalarla birlikdə oxuyun.
• İmtina cavabında göstərilən səbəbi müqavilə şərtləri ilə müqayisə edin.

Ödənişdən imtina riskini azaltmaq üçün müqavilədəki istisnaları əvvəlcədən nəzərdən keçirin və Kasko sığorta təkliflərini müqayisə edin.

İmtina qərarında tətbiq olunan əsasın konkret bəndini göstərməsini yoxlayın. Azərbaycan üzrə qaydalara əsasən, avtonəqliyyat vasitəsi alkoqol, narkotik və ya toksik sərxoşluq vəziyyətində idarə edildikdə sığortaçı ödənişdən imtina edir; bu əsas 44.1.10 kimi göstərilir. Sığortalının qəsdən etdiyi hərəkətlər nəticəsində yaranan itki və ziyanlar sığorta şəhadətnaməsində başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa ödənilmir; qaydalardakı istinad 7.1.12-dir. Vaxtında səlahiyyətli dövlət orqanlarının texniki baxışından keçməyən avtonəqliyyat vasitəsi ilə bağlı itki və ziyanlar da şəhadətnamədə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa ödənilmir; bu hal 7.1.23-də qeyd olunur.

Könüllü mülki məsuliyyət sığortasında avtonəqliyyat vasitəsinin yüklənilməsi və ya boşaldılması ilə bağlı yaranan məsuliyyət ümumi istisnadır və 14.1.1 bəndinə aiddir. Həmin sığorta növündə mənəvi zərərin kompensasiyası və cəza və ya göstəriş xarakterli cərimələr üçün məsuliyyət də ümumi istisnadır; müvafiq istinad 14.1.6-dır. Bu bəndləri şəhadətnamədəki xüsusi şərtlərlə yanaşı nəzərdən keçirin və imtina səbəbinin konkret hadisəyə uyğunluğunu yoxlayın.

İnsure.az: İcbari əmlak sığortası

insure.az-da sığorta təkliflərini rəqəmsal şəkildə müqayisə edə bilərsiniz. Dayanacaqda avtomobilə dəyən zərər üçün Kasko sığorta variantlarını nəzərdən keçirin. Müqavilədə dayanacaq hadisələrinə aid riskləri və istisnaları diqqətlə müqayisə edin.

İcbari əmlak sığortası, Kasko sığorta, Səyahət sığortası və İcbari avto sığorta üzrə təkliflər arasından ehtiyacınıza uyğun sığorta növünü seçə bilərsiniz. Avtomobilə dəyən zərəri qiymətləndirərkən İcbari avto sığorta ilə Kasko sığortasının fərqli təminatlarını nəzərə alın. Müqavilə şərtləri seçimdə əsas meyardır.

insure.az-da məlumatları daxil edib sığorta şirkətlərinin təkliflərini müqayisə edin. Sığorta növünü seçib uyğun variantlara baxmaq üçün insure.az-a daxil olun.

Növbəti addımda uyğun təminatı seçin

Avtomobilinizi harada saxladığınız və hansı risklərdən qorunmaq istədiyiniz sığorta seçiminə istiqamət verir. Dayanacaqda dəyən zərər üzrə sığorta variantlarını qiymətləndirərkən yalnız məhsulun adına deyil, müqavilədəki təminat və istisnalara da baxın. Beləliklə, gündəlik istifadənizə və gözləntilərinizə uyğun seçim edə bilərsiniz.

insure.az-da Kasko sığorta təkliflərini müqayisə edin və ehtiyacınıza uyğun şərtləri seçin. Platformada İcbari əmlak sığortası və Səyahət sığortası üzrə də seçimlər var. Müxtəlif sığorta növlərini nəzərdən keçirərək sizə lazım olan təminatı daha rahat müəyyən edin.

Növbəti addımı özünüz seçin: insure.az-a daxil olub sığorta təkliflərini nəzərdən keçirin. Aydın müqayisə sizə məlumatlı seçim etməyə kömək edər.

Tez-tez verilən suallar

Dayanacaqda avtomobilə dəyən zərəri hansı sığorta növü qarşılayır?

Öz avtomobilinizə dayanacaqda dəyən zərər üçün əsasən Kasko sığortasına baxılır, təminat müqavilədəki risklərdən asılıdır. İcbari avto sığorta isə avtomobil sahibinin üçüncü şəxslərə vurduğu zərərə görə məsuliyyətini əhatə edir, öz avtomobilindəki zədəni deyil. Məsələn, park edilmiş avtomobilinizi kimsə vurubsa, Kasko şərtlərində həmin hadisənin nəzərdə tutulub-tutulmadığını yoxlayın.

Dayanacaqda avtomobilə zərər dəydikdə hansı addımlar atılmalıdır?

Əvvəlcə zədənin ümumi və yaxın plan fotolarını çəkin, avtomobilin dayanacaqda yerləşməsini də kadra alın. Kameralar varsa, görüntülərin silinməməsi üçün dayanacaq rəhbərliyindən hadisə vaxtına uyğun qeydləri qorumağı xahiş edin. Sonra hadisənin yerini və zərəri aşkar etdiyiniz vaxtı qeyd edib, müqavilədə göstərilən qaydada sığortaçıya məlumat verin. Göndərdiyiniz fotoların və yazışmaların surətini saxlayın.

Sığorta şirkəti dayanacaqda dəyən zərərə görə ödənişdən hansı hallarda imtina edə bilər?

Hadisə müqavilədəki təminata düşmədikdə və ya qaydalarda göstərilən istisna olduqda, ödənişdən imtina mümkündür. Məsələn, avtomobil sərxoş vəziyyətdə idarə edilərkən zərər yaranması, qəsdən hərəkət və texniki baxışın vaxtında keçirilməməsi imtina əsasları arasındadır. Cavab aldıqda, göstərilən konkret səbəbi müqavilə şərti ilə tutuşdurun və təqdim etdiyiniz faktların həmin səbəblə əlaqəsini qiymətləndirin.